"Enter"a basıp içeriğe geçin

Kapsayıcı (inclusive) deneyimler…

Kapsayıcı deneyimlere odaklanalım, binalara veya nesnelere değil…

Binalara, elle tutulan somut cisim ve altyapı projelerine değil, onların nasıl bir işletim yöntemi ile kullanacağımıza, verimliliği ve kullanıcı deneyimini nasıl arttırabileceğimizi ön plana çıkarmak zorundayız. Giderek her geçen günümüzün dünümüzü aratmamasını istiyorsak bu bir tercih değil, gerçekten bir zorunluluk. Umarım bunu çok geç kalmadan anlarız.

Keyifli okumalar diliyorum…

https://www.linkedin.com/pulse/focus-inclusive-experiences-dr-riza-kadilar/

Bulutların arasında süzülen bir balinayı andıran teknoloji şaheseri Boeing 747, KLM markası altında ilk uçuşunu 1971 yılında Atlantik okyanusunu geçerek yapmış. Ancak bu iki katlı muhteşem uçakları artık sadece kargo uçağı olarak görebileceğimiz günler yaklaşıyor. “Gökyüzünün Kraliçesi” diye anılan bu uçan devleri Kuzey Amerikan havayolları servisten kaldırdı, KLM de ellerinde kalan son altı uçağın emeklilik planlarını geçtiğimiz günlerde açıkladı. Yeni komposit materyaller, verimliliği artan yeni uçak motorları ve yeni aerodinamik avantajlar sunan tasarımlar sayesinde artık çok daha az yakıt harcayan yeni modellerinin böylesine büyük bir gövdeye ihtiyacı yok. Çünkü bu uçakların bu kadar büyük olmasının asıl nedeni o kadar uzun menzil uçabilmek için gerekli yakıtı kanatlarının içinde taşımak zorunda olmaları ve bu artık gerekmiyor. Keza benzer bir kader bir başka insanlık şaheseri olan Airbus 380 için de geçerli. Hizmete girdikten on yıl sonra üretimi durdurulan iki katlı inanılmaz büyük A380’e ilk bindiğim zaman duyduğum heyecanı unutmak mümkün değil. Keza B747 jumbo jetin üst katında uçtuğum zaman da çok büyük bir haz duymuştum… Ama artık Londra’dan Sydney’e direk uçabilen B787’lerin, A350’lerin dönemi başladı ve bu gelişme sonunda çok büyük ticari yolcu uçaklarının altın çağı son buldu.

Öte yandan Starbucks’ın da hikayesi 1971 yılında Seatle’da küçük bir dükkanda başlamıştı. Starbucks bugün 92 milyar dolar piyasa değeri, 25 milyar dolar cirosu ile dünya genelinde 25 binden fazla satış noktasında haftada 90 milyon satış işlemi yapan, savunduğu adil ticaret prensipleri ile, sunduğu konfor ve hizmet ettiği yaşam tarzı ile giderek modern hayatın vazgeçilmez bir öğesi haline geliyor… Aslında tarih belki de tekerrürden ibaret, İngiliz aydınlanma dönemi diye tarihe geçen, sanayi devrini hazırlayan on yedinci yüzyılın sonu da kahvehanelerin yükselişi ile hayat bulmuş. Osmanlı’nın 1650’li yıllarda sınır dışı ettiği bir patriğin İngiltere’de Oxford şehrine yerleşmesi ve yanında çalışan Ermeni hizmetkarının açtığı mekan sayesinde kahve sohbetleri ile tanışmış İngiliz düşünürleri ve bilim adamları. Oxford’da açılan o ilk dükkan bir süre sonra Royal Academy of Science’ın kuruluşuna tanıklık etmiş, takip eden yıllarda Londra’da açılan diğer mekanlar Newton’un yerçekimini açıkladığı The Principia isimli kitabına ilham verecek makalesinin yazılmasına, tüccarların gemilerinin güvenceye alındığı ortaklıklar ile Lloyds isimli mekanda sigorta sektörünün şekillenmesine, günlük gazeteden daha birçok önemli gelişmeye ev sahipliği yapmış. Tip vermek diye dilimize yerleşen kelime bile o dönemde en hızlı şekilde hizmet almak anlamına gelen “to insure promptness” kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltma olarak medeniyet tablosunda yerini almış. Günümüzde de Starbucks aslında benzer bir aydınlanma hareketine mekan sahipliği yaptığı için böylesine değerli bir kurum oldu ve giderek de benzerleri ve rakipleri ile hayatımızda vaz geçilmez bir rol oynamaya devam ediyor.

Her ikisi de 1971 yılında hayat bulurken, birisi teknolojik gelişime teslim olup günlük hayatımızdan çıkarken, diğeri bir yaşam tarzının temsilcisi haline geliyor.

Yani aslında günümüzde en büyük olmak başarının garantisi değil, hatta belki de bir dezavantaj. Gerçek başarı faktörü içinde bulunduğumuz yeni aydınlanma çağında müşteri ve çalışan deneyimi ile algılanan verimliliğe kaymış durumda…

Kullanıcı deneyimi ve onunla beraber gelen çalışan deneyimi başarıyı belirleyen ana faktör. Bir ürün, bir kurum, hatta bir felsefe ne kadar kapsayıcı olursa o kadar başarılı oluyor. Bu konuyu geçtiğimiz sene LinkedIn’in global insan kaynakları direktöründen dinlemiştim. Bizde hala eşit haklar, eşitlik ve hatta çeşitlilik (diversity) olarak önümüze çıkan uygulamalar artık geçmişte kalmış. Bunlar bir eylem, bir önlem, bir prosedür, ancak asıl olan erişilmek istenen duygu, yani herkesin kendisini iyi hissettiği bir deneyimi yaşatabilmek. Global başkanı olarak görev aldığım European Mentoring and Coaching Council (EMCC) bünyesinde kapsayıcılık konusunda birlikte çalıştığımız bu alanda dünyanın önde gelen isimlerinden Limbert Spencer “herkesin güvenildiği ve güvende olduğu, saygı duyulduğu ve kendisini ait hissettiği bir ortamda yaşamaya, çalışmaya hakkı var” diyor. “Herkesin kendisini en iyi hissettiği ve en iyi performansını sergilediği ortamları yaratmak asıl mühim olan” diye altını çiziyor. Yani ekonomik, sosyal ve siyasi başarı sizinle bir münasebeti olan bütün paydaşlarınıza nasıl bir deneyim yaşattığınız ile direk ilişkili artık. Ve giderek de bu böyle olacak…

Neden mi? Bir nedeni teknoloji, diğeri ise Asya’nın yükselişi: Teknoloji her hangi bir konuda iyi performansı olan birisi ile o kadar iyi olmayan arasındaki farkı hızla kapatıyor. Artık neredeyse her konuda sıradan bir bireyin bir dünya şampiyonuna yaklaşması doğru app’i (bilgisayar uygulamasını) bulmasından ve etkin kullanmasından geçiyor. Eskiden Londra taksileri her adresi, her sokağı ezbere bilmeleri ile gurur duyarlardı. Artık her telefonda GPS uygulaması olan bir devirde hepimiz bir Londra taksi şoförü kadar hakimiz şehirdeki adreslere. Ya da bilgisayarında Grammarly uygulaması olan vasat bir dil bilgisi bulunan herhangi birisi İngilizceyi çok ama çok iyi bilen bir kişiden geride kalmamayı başarabiliyor. Keza fiziksel özellikler için de bu böyle. Dünyanın en hızlı bateristi bir yangında kolunu kaybedip yeni bionic protezi ile müzik tarihine kırdığı rekorları ile geçen Jason Barnes. Turizmde bile başarıyı artık coğrafyanın sunduklarından beşeri yeteneklere ve insanlık mirasının nasıl sunulduğu belirliyor. Böyle olunca artık en iyi eğitimli yeni mezunları işe almanıza da çok gerek kalmıyor. En iyi plaj, deniz, iklim turizmde en çok tercih edilen ve en çok para harcanılan yer olmak için yeterli olmuyor. Hep insan faktörü ve yaşanan deneyim ön plana çıkıyor. Bütün kurumlarımızın kendilerini sorgulamak zorunda kalacakları bir döneme giriyoruz. Çünkü bir yandan da 5G ile beraber yükseltilmiş gerçeklik geliyor.

Kapsayıcılık konusunu ön plana taşıyan bir diğer faktör de Asya’nın yükselişi. Batılı dillerin hepsinde fiil çekimi “ben” ile başlıyor, sonra “sen”, “o”, “biz”, “siz”, “onlar” diye devam ediyor. Ama Çin’cede bu böyle değil. Fiil çekimi yok, her şahıs için aynı, fiil çekimini öğrenmek için “ben” ile başlayan cümleler kurulmuyor… Yani artık Superman değil aranan kahraman. Dikkat ederseniz en yüksek hasılat rakamlarını yakalayan Hollywood filmlerinde başrol kahramanı tek başına mücadele etmiyor. Marvel’in neredeyse bütün filmlerinde kahramanlar işbirliği içinde olan bir grup olarak olarak karşımıza çıkıyor. Harry Poter bile yalnız değil. Games of Thrones da Stark ailesi fertleri iş birliği ve karşılıklı güven içinde bir arada kalıp ezeli düşmanları ile başa çıkabiliyorlar. Fast and Furious’da sürekli tekrarlanan aile teması da keza benzer bir noktaya temas ediyor. Yani artık Superman değil Avengers zamanı… İşte bu da bir önceki nesillere öğretilen liderlik kavramını baştan gözden geçirmeye itiyor bizi. Yani herkesten güçlü, vizyoner, herşeyi biler süper lider değil, bütün ekip arkadaşlarını kapsayan, herkesin en üstün yetkinlerini bulup kullanmasına imkan sağlayan, birlikte yola çıkılacak, hizmet eden ve herkesin kapsandığını hissetmesini sağlayan liderler ön plana çıkıyor. Yani hümanist nedenlerle değil sadece bu kapsayıcılık trendi, arkasında teknolojik ve kültürel nedenleri de bulunuyor.

Ama teknolojinin etkisi burada bitmiyor, asıl şimdi 5G geliyor: Destek olduğum bir proje kapsamında geçenlerde bizden 2100 yılına bir mektup yazmamız istendi. Mektuplar yazıldı, içine koyuldukları zarflar kapatıldı ve o tarihte açılmak üzere İTÜ Rektörlüğüne teslim edildi. Mektubumu yazarken içinde bulunduğumuz zamanı belirmek, 2019 senesinin tarih sayfalarında nasıl bir yer alacağını ifade etmek istedim. Sizce bu yıl insanlık tarihinde nasıl ve neyle yerini alacak? Ben “5G’nin hayat bulduğu yıl” dedim. Aslında gerçek anlamda 5G ne zaman ve nasıl girecek hayatımıza bilmiyoruz daha ama eğer 5G’nin vaat ettiği bağlantılı yaşam gerçek olursa sanırım o zaman yeni bir yaşam tarzına geçeceğiz. Küresel boyutta son on yılda hızla yükselip en değerli şirketler, en çok müşterisi olan platformlar olarak hayatımıza giren bütün uygulamaları 4G’nin sunduğu mobilitenin bize hediyesi olarak görüyorum. Yani Amazon’dan, Apple’a, sosyal meyda devlerinden Netflix, AirBNB ve benzerlerine kadar hepsi benzer iletişim teknolojileri sayesinde bu başarıyı yakaladılar. Peki 5G gelince ne olacak? Tahminen en önemli gelişme “augmented reality” ve “virtual reality” ile ilgili uygulamalar olacak. Bunlar da günlük hayatta yaşadığımız deneyimleri daha da etkili kılacak.

Yani bütün bunlar bize ne diyor? “İnsanlık ikinci dünya savaşından sonra acı çekmemeye karar vermiş” demişti geçenlerde sohbet ettiğim bir Fransız düşünür. Amiral Nelson Trafalgar savaşında bir kolunu kaybetmiş, hemen geminin revir bölümüne gitmiş, yarım saat içinde kesilen kolunu ampüte ettirip tekrar güverteye çıkıp savaşı yönetmeye devam etmiş. Günümüzde bir yerimiz çizilse, başımız ağrısa, bir yerimiz morarsa o günümüz rezil oluyor. Yani konuştuğum Fransız düşünürün dediği doğru ise bir yarım asır içinde oldukça önemli psikolojik ve fizyolojik bir değişim geçirmişiz ve sanki bu yönde evrilmeye devam edeceğiz. Bu da beraberinde bu yeni düzende kazanan ve kaybeden şirketleri, kurumları, toplumları ve hatta coğrafyaları belirleyen faktör olacak.

Peki ne yapmalıyız? Hayata geçirdiğimiz her projede bütün paydaşların yaşayacağı deneyime odaklanmalıyız. Mesela Istanbul’da yeni havaalanı açıldığında sosyal medyada bazı yorumlarıma serzenişte bulunan dostlarım oldu. O kadar büyük, şık ve etkileyici binaları eleştiriyor olmamdan hiç haz etmediler. Benim altını çizdiğim örnekler hep müşteri ve çalışan deneyimi ile ilgi idi. Atatürk havalimanı o kadar küresel ödülü eskimiş binaları için almadı, orada hayat bulan müşteri deneyimi için aldı. Umarım bundan sonra hayata geçecek bütün projelerde müşteri ve çalışan deneyimi ön plana alınır ve yine tercih edilen coğrafya olmaya devam edebiliriz.

Bunun için de insanımıza yatırım yapmamız gerekiyor. O zaman soru şu: nasıl ve ne şekilde bir insan yatırımından bahsediyoruz. Yapılan birçok araştırma yeni düzende bireylerin en çok ihtiyaç duyacakları bireysel özellikleri şu şekilde sıralıyor: anlam yaratmak (sense making), sosyal zeka, yenilikçi ve adaptif düşünebilme, kültürlerarası yetkinlik, bilişsel düşünebilme, yeni medya okuryazarlığı, disiplinler arası çalışabilme, tasarım zihniyeti, bilişsel anlayış yönetimi ve sanal iş birliği. Aslında kulağa çok da ürkütücü gelmiyor değil mi… Özünde bizi biz yapan insani özelliklerimizin çok işimize yarayacağı bir döneme giriyoruz. Şimdi bunları nasıl öğrenebileceğimize, nasıl eğitim sistemimizi bunları gelecek nesillere öğretebilecek şekilde geliştirebileceğimize odaklanmamız lazım. Ve aslında asıl konu gelecek nesiller değil, şu an mevcut iş gücümüzü bu mantık ile yeniden donatmamız gerekiyor. Binalara, elle tutulan somut cisim ve altyapı projelerine değil, onların nasıl bir işletim yöntemi ile kullanacağımıza, verimliliği ve kullanıcı deneyimini nasıl arttırabileceğimizi ön plana çıkarmak zorundayız. Giderek her geçen günümüzün dünümüzü aratmamasını istiyorsak bu bir tercih değil, gerçekten bir zorunluluk. Umarım bunu çok geç kalmadan anlarız.

206 Yorum

  1. 텐프로알바
    텐프로알바 17 Kasım 2021

    텐프로알바

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  2. kigurumi
    kigurumi 18 Kasım 2021

    kigurumi

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  3. portasulweb
    portasulweb 18 Kasım 2021

    portasulweb

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  4. page
    page 18 Kasım 2021

    page

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  5. wonder woman
    wonder woman 18 Kasım 2021

    wonder woman

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  6. onesie pajamas
    onesie pajamas 18 Kasım 2021

    onesie pajamas

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  7. love spell body spray
    love spell body spray 18 Kasım 2021

    love spell body spray

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  8. go now
    go now 18 Kasım 2021

    go now

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  9. 365bet
    365bet 18 Kasım 2021

    365bet

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  10. hizli takipci satin al
    hizli takipci satin al 18 Kasım 2021

    hizli takipci satin al

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  11. ucuz takipci satin al
    ucuz takipci satin al 18 Kasım 2021

    ucuz takipci satin al

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  12. SEO Philippines
    SEO Philippines 19 Kasım 2021

    SEO Philippines

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  13. click home page
    click home page 20 Kasım 2021

    click home page

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  14. just click the next post
    just click the next post 21 Kasım 2021

    just click the next post

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  15. 365 bet mobile
    365 bet mobile 21 Kasım 2021

    365 bet mobile

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  16. w88bet
    w88bet 21 Kasım 2021

    w88bet

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  17. why not try here
    why not try here 21 Kasım 2021

    why not try here

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  18. click here
    click here 21 Kasım 2021

    click here

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  19. w88 free credit
    w88 free credit 21 Kasım 2021

    w88 free credit

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  20. hoki99
    hoki99 22 Kasım 2021

    hoki99

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  21. 바카라노래
    바카라노래 22 Kasım 2021

    바카라노래

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  22. check this site
    check this site 22 Kasım 2021

    check this site

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  23. 포커 규칙
    포커 규칙 22 Kasım 2021

    포커 규칙

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  24. ae888 login
    ae888 login 22 Kasım 2021

    ae888 login

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  25. 바카라 사이트 총판

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  26. w88club
    w88club 23 Kasım 2021

    w88club

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  27. w88 download
    w88 download 24 Kasım 2021

    w88 download

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  28. Jason Momoa
    Jason Momoa 24 Kasım 2021

    Jason Momoa

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  29. ww88
    ww88 24 Kasım 2021

    ww88

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  30. slot w88
    slot w88 25 Kasım 2021

    slot w88

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  31. nsys777
    nsys777 25 Kasım 2021

    nsys777

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  32. w88th
    w88th 25 Kasım 2021

    w88th

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  33. 888 heng lotto
    888 heng lotto 25 Kasım 2021

    888 heng lotto

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  34. s128
    s128 26 Kasım 2021

    s128

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  35. pay69
    pay69 26 Kasım 2021

    pay69

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  36. ambbet
    ambbet 26 Kasım 2021

    ambbet

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  37. bittex
    bittex 27 Kasım 2021

    bittex

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  38. Olayemi Akinwumi
    Olayemi Akinwumi 27 Kasım 2021

    Olayemi Akinwumi

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  39. rooche.net
    rooche.net 27 Kasım 2021

    rooche.net

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  40. item408056405
    item408056405 27 Kasım 2021

    item408056405

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  41. W88
    W88 27 Kasım 2021

    W88

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  42. W88 login
    W88 login 27 Kasım 2021

    W88 login

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  43. W88 Thai
    W88 Thai 28 Kasım 2021

    W88 Thai

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  44. about
    about 28 Kasım 2021

    about

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  45. W88 ไทย
    W88 ไทย 28 Kasım 2021

    W88 ไทย

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  46. discuss
    discuss 28 Kasım 2021

    discuss

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  47. Affordable Tree Removal
    Affordable Tree Removal 28 Kasım 2021

    Affordable Tree Removal

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  48. instagram smm panel
    instagram smm panel 29 Kasım 2021

    instagram smm panel

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  49. smm panel
    smm panel 29 Kasım 2021

    smm panel

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  50. honeybeepharmacy.com
    honeybeepharmacy.com 29 Kasım 2021

    honeybeepharmacy.com

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  51. click the next webpage
    click the next webpage 29 Kasım 2021

    click the next webpage

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  52. w88 club
    w88 club 29 Kasım 2021

    w88 club

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  53. Rooche
    Rooche 29 Kasım 2021

    Rooche

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  54. หวย
    หวย 30 Kasım 2021

    หวย

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  55. please click the next page

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  56. slot online
    slot online 30 Kasım 2021

    slot online

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  57. ecommerce agency montreal
    ecommerce agency montreal 30 Kasım 2021

    ecommerce agency montreal

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  58. chalet a louer jasper
    chalet a louer jasper 01 Aralık 2021

    chalet a louer jasper

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  59. free backlinks
    free backlinks 01 Aralık 2021

    free backlinks

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  60. that guy
    that guy 01 Aralık 2021

    that guy

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  61. how to increase backlinks
    how to increase backlinks 01 Aralık 2021

    how to increase backlinks

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  62. Ivermectin Buy
    Ivermectin Buy 01 Aralık 2021

    Ivermectin Buy

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  63. simply click for source
    simply click for source 02 Aralık 2021

    simply click for source

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  64. Our Home Page
    Our Home Page 02 Aralık 2021

    Our Home Page

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  65. berita bola
    berita bola 03 Aralık 2021

    berita bola

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  66. efourwheel
    efourwheel 03 Aralık 2021

    efourwheel

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  67. find more
    find more 04 Aralık 2021

    find more

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  68. Bandar Slot
    Bandar Slot 04 Aralık 2021

    Bandar Slot

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  69. Nummernschildhalter
    Nummernschildhalter 04 Aralık 2021

    Nummernschildhalter

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  70. Learn Even more
    Learn Even more 04 Aralık 2021

    Learn Even more

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  71. pixelion
    pixelion 05 Aralık 2021

    pixelion

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  72. Download Drama Korea
    Download Drama Korea 06 Aralık 2021

    Download Drama Korea

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  73. w88boleh
    w88boleh 06 Aralık 2021

    w88boleh

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  74. adverse effects
    adverse effects 07 Aralık 2021

    adverse effects

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  75. Google HyperBoy :-)
    Google HyperBoy :-) 07 Aralık 2021

    Google HyperBoy 🙂

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  76. fps
    fps 07 Aralık 2021

    fps

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  77. ความรู้
    ความรู้ 07 Aralık 2021

    ความรู้

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  78. Suggested Reading
    Suggested Reading 08 Aralık 2021

    Suggested Reading

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  79. W88 Thailand
    W88 Thailand 08 Aralık 2021

    W88 Thailand

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  80. Club W88
    Club W88 08 Aralık 2021

    Club W88

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  81. Nonton Drama Korea
    Nonton Drama Korea 08 Aralık 2021

    Nonton Drama Korea

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  82. buy magic mushroom edibles
    buy magic mushroom edibles 08 Aralık 2021

    buy magic mushroom edibles

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  83. philippines seo services
    philippines seo services 08 Aralık 2021

    philippines seo services

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  84. s 128
    s 128 29 Aralık 2021

    s 128

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  85. Judi Online
    Judi Online 31 Ocak 2022

    Judi Online

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  86. Catering Bekasi
    Catering Bekasi 28 Şubat 2022

    Catering Bekasi

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  87. путин хуйло
    путин хуйло 17 Mart 2022

    путин хуйло

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  88. putin jävlas
    putin jävlas 17 Mart 2022

    putin jävlas

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  89. lawyer turkey
    lawyer turkey 23 Mart 2022

    lawyer turkey

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  90. Turkish citizenship
    Turkish citizenship 31 Mart 2022

    Turkish citizenship

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  91. joker388
    joker388 03 Nisan 2022

    joker388

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  92. blog
    blog 11 Nisan 2022

    blog

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  93. GUCCI
    GUCCI 15 Nisan 2022

    GUCCI

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  94. joker123
    joker123 28 Nisan 2022

    joker123

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  95. fafaslot
    fafaslot 03 Mayıs 2022

    fafaslot

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  96. idnpoker
    idnpoker 05 Mayıs 2022

    idnpoker

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  97. ae888
    ae888 05 Mayıs 2022

    ae888

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  98. judi online 24 jam
    judi online 24 jam 13 Mayıs 2022

    judi online 24 jam

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  99. turkish Immigration Lawyer

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  100. Mpo Slot
    Mpo Slot 17 Mayıs 2022

    Mpo Slot

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  101. livechat joker123
    livechat joker123 20 Mayıs 2022

    livechat joker123

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  102. lawyer istanbul
    lawyer istanbul 22 Mayıs 2022

    lawyer istanbul

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  103. sabung ayam
    sabung ayam 26 Mayıs 2022

    sabung ayam

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  104. pragmatic play
    pragmatic play 26 Mayıs 2022

    pragmatic play

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  105. essay writing service
    essay writing service 29 Mayıs 2022

    essay writing service

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  106. sv 388
    sv 388 30 Mayıs 2022

    sv 388

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  107. slotterbaru
    slotterbaru 31 Mayıs 2022

    slotterbaru

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  108. immigration lawyer
    immigration lawyer 01 Haziran 2022

    immigration lawyer

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  109. turkish lawyer
    turkish lawyer 01 Haziran 2022

    turkish lawyer

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  110. citizenship law firm
    citizenship law firm 02 Haziran 2022

    citizenship law firm

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  111. turkey immigration lawyer
    turkey immigration lawyer 04 Haziran 2022

    turkey immigration lawyer

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  112. sbobet88
    sbobet88 04 Haziran 2022

    sbobet88

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  113. dingdong online
    dingdong online 05 Haziran 2022

    dingdong online

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  114. law firm
    law firm 06 Haziran 2022

    law firm

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  115. Express mail
    Express mail 09 Haziran 2022

    Express mail

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  116. voj8 casino
    voj8 casino 11 Haziran 2022

    voj8 casino

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  117. voslot online
    voslot online 12 Haziran 2022

    voslot online

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  118. lawyer
    lawyer 15 Haziran 2022

    lawyer

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  119. online
    online 15 Haziran 2022

    online

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  120. istanbul lawyer
    istanbul lawyer 15 Haziran 2022

    istanbul lawyer

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  121. joker 388
    joker 388 16 Haziran 2022

    joker 388

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  122. csgo case opening sites
    csgo case opening sites 16 Haziran 2022

    csgo case opening sites

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  123. Cassino online no voj8
    Cassino online no voj8 16 Haziran 2022

    Cassino online no voj8

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  124. osg 777
    osg 777 18 Haziran 2022

    osg 777

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  125. Wholesale Lace Wigs
    Wholesale Lace Wigs 18 Haziran 2022

    Wholesale Lace Wigs

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  126. leci 123
    leci 123 20 Haziran 2022

    leci 123

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  127. go to these guys
    go to these guys 21 Haziran 2022

    go to these guys

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  128. Fianza de cumplimiento
    Fianza de cumplimiento 21 Haziran 2022

    Fianza de cumplimiento

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  129. 佐野そうごろう
    佐野そうごろう 23 Haziran 2022

    佐野そうごろう

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  130. บาคาร่า99
    บาคาร่า99 24 Haziran 2022

    บาคาร่า99

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  131. cvs pharmacy
    cvs pharmacy 25 Haziran 2022

    cvs pharmacy

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  132. vivoslot
    vivoslot 25 Haziran 2022

    vivoslot

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  133. Game Slot Rupiah138
    Game Slot Rupiah138 25 Haziran 2022

    Game Slot Rupiah138

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  134. test
    test 27 Haziran 2022

    test

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  135. ewanmen online game
    ewanmen online game 27 Haziran 2022

    ewanmen online game

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  136. law firm istanbul turkey
    law firm istanbul turkey 27 Haziran 2022

    law firm istanbul turkey

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  137. เงี่ยน
    เงี่ยน 28 Haziran 2022

    เงี่ยน

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

  138. agen ion casino
    agen ion casino 30 Haziran 2022

    agen ion casino

    Kapsayıcı (inclusive) deneyimler… – Dr. Rıza Kadılar

Bu yazı yorumlara kapalı, ama trackback'ler ve pingback'ler açık.